Herinner je je nog de opkomst van shadow IT? Medewerkers omzeilden hun eigen IT-afdeling en gebruikten ongeautoriseerde technologieën om hun werk gedaan te krijgen. Dit was geen vorm van rebellie, maar een duidelijk signaal dat de aangeboden tools niet voldeden aan hun behoeften. Vandaag de dag zien we een vergelijkbaar fenomeen in het hoger beroepsonderwijs: shadow AI. Zonder strategische keuzes over AI keizen docenten en studenten zelf voor generatieve AI-tools om hun productiviteit te verhogen.
De geschiedenis herhaalt zich: van shadow IT naar shadow AI
Jaren geleden begonnen werknemers hun eigen apparaten en software mee te nemen naar het werk omdat de bedrijfsoplossingen tekortschoten. Dit leidde tot veiligheidsrisico’s en inefficiënties, maar het dwong organisaties ook om hun technologiebeleid te herzien. Nu gebeurt hetzelfde met AI. Zonder officiële goedkeuring gebruiken onderwijsprofessionals tools zoals oa. ChatGPT, Azure OpenAI, NotebookLM en Midjourney om lesmateriaal te creëren, onderzoek te versnellen en administratieve taken te vereenvoudigen.
De risico’s en drijfveren van Shadow AI
Waarom gebeurt dit?
1. Drang naar efficiëntie: Docenten willen hun taken sneller en beter uitvoeren. Werkdruk is veel te hoog, hier ligt een oplossing
2. Toegankelijkheid van AI-tools: Veel AI-oplossingen zijn gratis en eenvoudig te gebruiken. Veel docenten betalen graag 20-50 euro per maand om hun werk beter te doen
3. Gebrek aan ondersteuning: Zonder adequate top-down AI-strategieën voelen medewerkers zich gedwongen zelf oplossingen te zoeken. “Ik moet mijn werk goed, doen, programmatisch toetsen is killing me”
De risico’s
1. Gegevensbeveiliging: Ongeautoriseerde tools kunnen leiden tot datalekken.
2. Compliance: Niet-naleving van regelgeving zoals de AVG kan ernstige gevolgen hebben.
3. Operationele Inefficiënties: Het ontbreken van standaardisatie kan chaos veroorzaken.
Van uitdaging naar kans: strategische integratie van AI
In plaats van shadow AI te verbieden – Early adopters aan de schandpaal te nagelen, een meeting en powerpoint circus in de lucht te houden – ,moeten we het zien als een wake-upcall om AI strategisch te integreren in het onderwijs. Zie je ranking van he HBO instelling, leer snappen wat AI kan doen om de kwaliteit van je onderwijs enorm te vergroten, realiseer je dat het een top-down stragegische keuze is, en gaan! En weet je niet wat het is, wat het kan, of het mag, of het wenselijk is: Kom naar een training, educate yourself!
Wat hebben we nodig?
1. Open dialoog: Creëer een cultuur waarin het gebruik van AI openlijk besproken kan worden zonder angst voor repercussies. Het gesprek is nu vaak not safe, en career limiting.
2. Ontwikkel duidelijk beleid: Stel richtlijnen op voor het verantwoord gebruik van AI-tools, inclusief goedgekeurde oplossingen en best practices. En is niet de keuze terug naar de middeleeuwen door studenten met pen en papier in een lokaal te zetten.
3. Investeren in training en ontwikkeling: Zorg dat docenten en studenten over de vaardigheden beschikken om AI effectief en ethisch in te zetten. Grijp de kans die de AI act je als werkgever biedt.
4. Samenwerking tussen afdelingen: Betrek IT, management en onderwijsprofessionals bij het formuleren van een gezamenlijke AI-strategie. En zoek de mensen die er voor open staan, de aanjagers, de idealisten. Dit is niet een tech topic, het is een onderwijs topic.
Conclusie
Shadow AI is geen bedreiging, maar een kans om het onderwijs te transformeren. Het is een oproep om proactief te zijn en ervoor te zorgen dat AI op een verantwoorde en strategische manier wordt geïntegreerd. Door uit de schaduw te treden en samen te werken, kunnen we innovatie stimuleren en het hoger beroepsonderwijs voorbereiden op de toekomst. En vooral studenten een veel beter startpositie op de arbeidsmarkt te geven. Dat verdienen ze, en dat is onze plicht
Ben je klaar om de stap te zetten en de toekomst van het onderwijs vorm te geven? Laten we vandaag beginnen met het gesprek dat nodig is om echte verandering teweeg te brengen.